Statyczna nakladka

Ponad 20 lat wspieramy biznes. Doradzamy, jak podejmować i realizować trudne przedsięwzięcia. Czasem odradzamy.

-----------

WŁODZIMIERZ GŁOWACKI

Statyczna nakladka

Przewidujemy zachodzące zmiany, co pozwala nam dostosować strategię działania nawet przy najbardziej nietypowych sprawach.

-----------

Joanna Basińska

Statyczna nakladka

Zabezpieczamy interesy przedsiębiorców. Minimalizujemy zagrożenia i pomagamy w procesie realizacji projektów inwestycyjnych.

-----------

Rita Świętek

previous arrow
next arrow

Deepfake – jak się przed nim chronić?

Rozwój sztucznej inteligencji (AI) pociąga za sobą ogromne możliwości i szanse na rozwój, ale z drugiej strony – liczne zagrożenia. Jak to zwykle bywa w tego typu sytuacjach, wszystko zależy od tego, w jakim celu się nią posłużymy.

Jednym z najpoważniejszych problemów jest zjawisko tzw. deepfake’ów. Ogólnie rzecz biorąc, są to treści wprowadzające w błąd. Projektowany unijny Akt w sprawie sztucznej inteligencji precyzuje, że chodzi o każdą treść w postaci obrazu, dźwięku lub filmu, która jest zmanipulowana lub syntetyczna i została wyprodukowana z wykorzystaniem AI. Deepfake ma przedstawiać osoby, które wydają się mówić lub robić rzeczy, których by nie powiedziały lub nie zrobiły.

W sieci roi się od żartobliwych deepfake’ów z udziałem celebrytów, a nawet polityków, których charakter jest jasny już na pierwszy rzut oka. Jednakże zjawisko to ma również swoje mroczne, a nawet przestępcze, oblicze.

Jednym z głównych zagrożeń związanych z deepfake’ami jest rozpowszechnianie fake newsów i dezinformacji. Zwłaszcza w dobie toczących się wojen jest to szczególnie niebezpieczne. Pozornie prawdziwy materiał z np. politykiem, który wygłasza bardzo kontrowersyjne poglądy może stać się zarzewiem konfliktu. Przy panujących niepokojach społecznych nie trudno wyobrazić sobie jak bardzo tego typu informacje mogą wpłynąć na bezpieczeństwo publiczne.

Co jednakże w sytuacji, gdy ktoś wykorzystuje nasz wizerunek w tworzeniu deepfake’a? Czy pomimo braku szczegółowych rozwiązań prawnych dot. AI, możemy liczyć na ochronę?

Przede wszystkim należy wskazać, że stworzenie deepfake’a z wykorzystaniem wizerunku osoby, która nie wyraziła na to zgody stanowi naruszenie dóbr osobistych. W zależności od konkretnej sytuacji, poza samym wizerunkiem, możemy mieć do czynienia również m.in. z naruszeniem prawa do dobrego imienia, renomy czy twórczości. W takim przypadku możemy żądać zaniechania takiego działania, a także usunięcia jego skutków. Możliwe jest również żądanie zapłaty zadośćuczynienia oraz odszkodowania – jeśli osoba, której dobra zostały naruszone poniosła szkodę majątkową.

Z tego typu sytuacją jakiś czas temu mierzył się Jay-Z. W deepfake’u wykorzystano jego głos do m.in. rapowania fragmentu Hamleta. Wskutek podjętych przez rapera kroków prawnych, nagrania zostały usunięte.

Nie tylko dobra osobiste mogą doznać uszczerbku, ale również dane osobowe. Nie zapominajmy, że nasz wizerunek również może by, głos mogą służyć do naszej identyfikacji, a tym samym możliwe jest zakwalifikowanie ich do kategorii danych osobowych. Tym samym tworząc deepfake możliwe jest również naruszenie przepisów RODO.

Szczególnie poważną sytuacją jest tworzenie deepfake’ów w celach przestępczych, np. szantażu. W mediach głośno było o przypadkach przeróbek filmów pornograficznych, w których miejsce twarzy rzeczywiście występujących tam ludzi były wmontowane twarze innych osób. Tego typu deepfake stanowi już przestępstwo, które może być kwalifikowane, w oparciu o uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2020 r. (sygn. akt II DO 96/20), jako zniewagę. Zgodnie z powołanym stanowiskiem SN, zniewaga obejmuje takie zachowania, które naruszają godność osoby znieważonej, a przedmiotem ochrony jest cześć wewnętrzna (podmiotowa). Zatem form

sprawczych może być wiele i nie obejmują tylko i wyłącznie określonych wypowiedzi osoby znieważającej. Zniewaga jest przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego, zagrożonym grzywną lub karą ograniczenia wolności, a w przypadku wykorzystania środków masowego komunikowania – również karą pozbawienia wolności do roku.

Postęp technologiczny niesie ze sobą wiele korzyści – ułatwia nam życie, sprzyja rozwojowi nauki, pomaga pokonywać bariery, które jeszcze niedawno wydawały się niemożliwe do usunięcia. Niemniej, jak w każdym przypadku, są dwie strony medalu. Rozwiązania, które mają sprzyjać słusznym celom, mogą jednocześnie trafić w niepowołane ręce i wyrządzić wiele szkód. Dlatego ważne jest, aby nie tylko odpowiednio zabezpieczać tego typu narzędzia, ale również wiedzieć, jak przed takim zagrożeniem się obronić.

Trwają prace nad Kodeksem Dobrych Praktyk Nadzoru Właścicielskiego

Ministerstwo Aktywów Państwowych (MAP) pracuje nad stworzeniem „Kodeksu Dobrych Praktyk Nadzoru Właścicielskiego”. W tym celu powołany został przez Ministra Aktywów Państwowych zespół, którego zadaniem będzie opracowanie rekomendacji, przyczyniających się do profesjonalizacji nadzoru.

Kodeks Dobrych Praktyk Nadzoru Właścicielskiego swoim zakresem ma objąć spółki Skarbu Państwa. Temat ten został poruszony ostatnio także przez wiceministra aktywów państwowych Jacka Bartmińskiego na Europejskim Kongresie Gospodarczym w Katowicach.

Zob. więcej:

https://www.gov.pl/web/aktywa-panstwowe/wiceminister-jacek-bartminski-na-ekg-profesjonalizujemy-nadzor

Ministerstwo Aktywów Państwowych zapowiada, że:

„Kodeks dobrych praktyk to zbiór zasad postępowania, a w szczególności norm etycznych związanych z właściwym wykonywaniem nadzoru właścicielskiego, jaki MAP wykonuje nad spółkami Skarbu Państwa. Kodeks będzie dokumentem, który nie tylko sprofesjonalizuje, ujednolici ten nadzór, ale też ma przeciwdziałać nieuczciwym praktykom rynkowym czy zapobiec niepożądanym działaniom.”

Zob. więcej:

https://www.gov.pl/web/aktywa-panstwowe/owolanie-zespolu-do-spraw-opracowania-kodeksu-dobrych-praktyk-nadzoru-wlascicielskiego

Rozporządzenie o Operacyjnej Odporności Cyfrowej (DORA)

Jakie nowe obowiązki będą mieć podmioty finansowe od stycznia 2025 roku?

Digital Operational Resilience Act (Rozporządzenie o Operacyjnej Odporności Cyfrowej) w skrócie DORA jest aktem prawa unijnego mającym na celu uregulowanie kwestii cyberbezpieczeństwa podmiotów z branży finansowej, a także obsługujących je dostawców usług IT. Rozporządzenie będzie obowiązywać od 17 stycznia 2025 roku.

Szacowana liczba podmiotów finansowych w Unii Europejskiej do których będzie mieć zastosowanie DORA wynosi 22 tysiące. Wśród rodzajów tych podmiotów możemy wyróżnić m.in. banki, fintechy, giełdy kryptowalut, firmy inwestycyjne czy zakłady ubezpieczeń, a także dostawców usług technologii informacyjno-komunikacyjnej (ICT).

Celem DORA jest ujednolicenie i skonsolidowanie obecnych regulacji w zakresie cyberbezpieczeństwa instytucji finansowych. Rozporządzenie jest częścią pakietu unijnego ustawodawstwa dla podmiotów finansowych wraz z rozporządzeniem o rynkach kryptoaktywów (MiCA) i rozporządzenia w sprawie systemu pilotażowego na potrzeby infrastruktur rynkowych opartych na technologii rozproszonego rejestru (DLT Pilot).

Głównymi założeniami Rozporządzenia o Operacyjnej Odporności Cyfrowej jest wprowadzenie konkretnych wymagań nazywanych czasami pięcioma filarami, są to:

  1. Zarządzanie ryzykiem – tworzenie i utrzymanie systemów i narzędzi mających na celu minimalizowanie ryzyka. Stałe monitorowanie potencjalnych zagrożeń i szybkie wdrażanie rozwiązań odpornych na nie. Wprowadzenie strategii ciągłości działania i przywracania gotowości do pracy po wystąpieniu sytuacji nadzwyczajnych.
  2. Zgłaszanie incydentów – zorganizowanie i administrowanie przez podmioty obowiązane rejestru incydentów związanych z naruszeniem cyberbezpieczeństwa w organizacji. Klasyfikowanie i dokumentowanie tych incydentów, a także zgłaszanie ich do europejskich organów nadzoru.
  3. Testowanie operacyjnej odporności cyfrowej – przeprowadzanie cyklicznych testów penetracyjnych systemów, protokołów i narzędzi ICT w podmiotach objętych regulacjami rozporządzenia. Identyfikacja, a następnie efektywna naprawa luk i braków w zabezpieczeniach
  4. Kontrola ryzyka ze strony zewnętrznych dostawców usług ICT – monitorowanie niebezpieczeństw wynikających z outsourcingu usług technologii informacyjno-komunikacyjnych. Utrzymywanie rejestru czynności delegowanych dostawcom usług ICT i czuwanie nad dokładnością umów zawieranych z tymi podmiotami.
  5. Wymiana informacji o ryzykach – umożliwienie podmiotom objętych regulacjami rozporządzenia zawierania między sobą porozumień mających na celu wymianę informacji na temat zagrożeń związanych z cyberbezpieczeństwem z pełnym poszanowaniem tajemnicy przedsiębiorstwa i ochrony danych osobowych. Dostarczanie przez organy nadzoru istotnych informacji w tym zakresie.

DORA wprowadza również najważniejsze postanowienia umowne do umów o świadczenie usług ICT zawieranych między podmiotami finansowymi a zewnętrznymi dostawcami. Zgodnie z artykułem 30 Rozporządzenia, prawa i obowiązki podmiotu finansowego i zewnętrznego dostawcy usług ICT będą musiały być określone na piśmie, a umowa będzie musiała obejmować klauzule o gwarantowanym poziomie usług. W przepisach DORA dotyczących najważniejszych postanowień umownych poruszona została również kwestia ochrony danych. Umowy będą musiały zawierać postanowienia dotyczące dostępności, autentyczności, integralności i poufności w związku z ochroną danych. Poza powyższym umowa będzie musiała określać również obowiązki sprawozdawcze dostawców usług ICT, odpowiednio długie okresy wypowiedzenia umowy czy też tzw. strategię wyjścia, czyli procedurę przekazania obowiązków innemu dostawcy ICT w przypadku rozwiązania umowy. Zakres minimalnych postanowień umownych będzie się rozszerzać w przypadku korzystania z usług ICT wspierających krytyczne lub istotne funkcje.

Organ zarządzający spółki będącej podmiotem finansowym zobowiązany będzie do określenia, zatwierdzenia i nadzorowania wdrożenia wszystkich ustaleń dotyczących ram zarządzania ryzykiem związanym z ICT. To właśnie zarządy podmiotów finansowych będą ponosić odpowiedzialność za wdrożenie nowych obowiązków wynikających z DORA.

Ze względu na mnogość nowych obowiązków nałożonych na podmioty finansowe rozporządzeniem DORA warto rozważyć zwrócenie się do specjalistów w zakresie prawa IT w celu przeprowadzenia audytu zawartych umów z dostawcami usług ICT, a także ich dostosowanie do nowych regulacji.

SYSTEM KAUCYJNY OPAKOWAŃ OD STYCZNIA 2025 R.

Od 1 stycznia 2025 roku w Polsce obowiązywać będzie system kaucyjny, którego podstawą będą przepisy Ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (dalej: Ustawa). Treść przedmiotowej regulacji ogłoszona została w ustawie z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw. Jest to regulacja o charakterze proekologicznym, jej celem jest zmniejszenie negatywnego wpływu opakowań wykonanych z tworzyw sztucznych na środowisko. Nowe rozwiązania mają zwiększyć poziom selektywnego zbierania, a w efekcie także recyklingu odpadów opakowaniowych. Na ten moment system kaucyjny obowiązuje lub jest w trakcie wdrażania w kilkunastu europejskich państwach.

Systemem kaucyjnym objęte zostaną:

  • plastikowe butelki jednorazowe o pojemności do 3 litrów;
  • szklane butelki wielorazowego użytku o pojemności do 1,5 litra;
  • metalowe puszki o pojemności do 1 litra.

Wprowadzenie systemu kaucyjnego oznaczać będzie nałożenie na konsumentów dodatkowej opłaty (kaucji), która będzie im zwracana w przypadku zwrotu pustego opakowania do punktu zbiórki. By zwrócić opakowanie w punkcie zbiórki konsumenci nie będą musieli okazać dowodu zakupu produktu.

Najwięcej nowych obowiązków związanych z systemem kaucyjnym spoczywać będzie na podmiotach wprowadzających produkty do obrotu. Będą one zobowiązane do powołania lub nawiązania współpracy z operatorem (podmiotem reprezentującym), odpowiedzialnym za wdrożenie i prowadzenie systemu. Operator będzie między innymi selektywnie zbierał opakowania lub odpady opakowaniowe, tworzyć systemy ich odbiorów i transportu, a także rozliczać kaucje ze sklepami. System kaucyjny będzie zdecentralizowany, co oznacza, że każdy przedsiębiorca wprowadzający produkty na rynek będzie miał możliwość powołania własnego podmiotu zajmującego się zbiórką opakowań

Podmioty wprowadzające produkty do obrotu obowiązane będą do osiągania odpowiedniego poziomu selektywnego zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych. Poziom ten będzie sukcesywnie wzrastać w następujący sposób:

  • 77% w 2025 roku;
  • 81% w 2026 roku;
  • 84% w 2027 roku;
  • 87% w 2028 roku;
  • 90% w 2029 roku i w następnych latach.

Jeżeli podmiot wprowadzający produkty do obrotu nie rozpocznie współpracy z operatorem lub nie osiągnie ww. poziomów selektywnego zbierania opakowań, to będzie on zobowiązany do uiszczenia opłaty produktowej. Wysokość tej opłaty w 2025 roku ma wynieść 10 groszy za kilogram niezebranych opakowań i tak samo jak poziom selektywnej zbiórki opakowań będzie rosnąć wraz z kolejnymi latami obowiązywania systemu kaucyjnego w Polsce.

Nowe regulacje wpłyną także na sklepy detaliczne. Różnica między obowiązkami przedsiębiorców prowadzącymi sklepy detaliczne będzie zależeć od ich powierzchni sprzedaży. Każdy sprzedawca produktów podlegających pod system kaucyjny będzie zobowiązany do pobierania kaucji. W przypadku jednostki handlu detalicznego lub hurtowego o powierzchni sprzedaży nie większej niż 200 m2, w której użytkownikom są oferowane produkty w opakowaniach na napoje objętych systemem kaucyjnym zwracanie kaucji oraz zbieranie pustych opakowań będzie jedynie fakultatywne. Inaczej sytuacja ma się w przypadku sklepów detalicznych o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m2, gdyż te zobowiązane będą do zwracania opłaty kaucyjnej i zbierania opakowań.

Dyskusyjny wydaje się względnie krótki okres na przygotowanie do wdrożenia nowych regulacji (15 miesięcy od ogłoszenia zmiany przepisów). Pojawiają się także głosy postulujące zmianę nadchodzących regulacji, chociażby w zakresie wdrożenia systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta czy zmiany wysokości kaucji lub opłaty produktowej. Niemniej, na tę chwilę system kaucyjny zacznie obowiązywać już od początku 2025 roku, dlatego w przypadku potrzeby wdrożenia odpowiednich zmian w przedsiębiorstwie konieczne jest zaimplementowanie w strukturze dostosowanych narzędzi informatycznych, rozwiązań technologicznych, regulacji i procedur pozwalających zoptymalizować procesy biznesowe wywołane przedmiotową nowelizacją. 

Kancelaria Głowacki i Wspólnicy była jednym ze sponsorów turnieju squasha „PSA Poznań Open Challenger Tour $6000”

Nie samą pracą prawnik żyje, a doświadczenia związane ze Sportlex testujemy w praktyce!

Kancelaria Głowacki i Wspólnicy była jednym ze sponsorów turnieju squasha „PSA Poznań Open Challenger Tour $6000”, organizowanego przez poznański klub 11punkt.

Podczas trwającej 5 dni konkurencji, starli się zawodnicy z 16 różnych państw, w tym z Czech, Belgii, Kuwejtu, Szkocji, Irlandii, Danii, Nowej Zelandii czy Liechtensteinu. Poznańskie korty przyniosły szczęście Jakubowi Solnickiemu, dla którego to już trzeci tytuł w karierze.

PSA Poznań Open Challenger Tour $6000, to pierwszy tak prestiżowy turniej squashowy w Polsce od wielu lat oraz drugi w historii miasta Poznań (PSA $3k 2023 – 11punkt). Turniej ten jest zaliczany do światowego zawodowego rankingu PSA (Professional Squash Association). Ranga turnieju typu PSA Challenger Tour $6000 to odpowiednik turniejów ATP Challenger Tour $50000 z tenisa ziemnego.

Zwycięzcy oraz wszystkim uczestnikom serdecznie gratulujemy!

Od marca działa nowe biuro GWLEX w Katowicach!

W związku ze stale rosnącym i rozszerzającym się zakresem świadczonych usług, w tym związanych z obsługą podmiotów korporacyjnych, nasza kancelaria zdecydowała się otworzyć nowe biuro. Już od marca 2024 roku kolejna siedziba kancelarii pojawiła się w Katowicach. Można nas znaleźć w Silesia Business Park przy ul. Chorzowskiej 150 (budynek B).

Silesia Business Park to doskonałe miejsce dla prowadzenia biznesu, dogodnie zlokalizowane komunikacyjnie – linie tramwajowe, 15 min drogi od głównej stacji kolejowej centrum. Jest to obiekt klasy A z panoramicznym widokiem. Na terenie parku mieści się stacja miejskiej wypożyczalni rowerów „city by bike” oraz około 600 miejsc parkingowych.

Oddział w Katowicach powierzony został w ręce nowego członka kancelarii – adw. Rafała Macheckiego. Mec. Machecki już od 2009 roku wykonuje zawód adwokata. Posiada bogate doświadczenie w zakresie obsługi prawnej podmiotów gospodarczych, ze szczególnym uwzględnieniem podmiotów z branży motoryzacyjnej oraz medycznej.

To już nasze trzecie biuro. Poza Katowicami można nas również znaleźć w Warszawie (ul. Marszałkowska 76) oraz Poznaniu (ul. Paderewskiego 8).

Przełomowa uchwała SN dotycząca składek ZUS w spółce z.o.o

W uchwale z dnia 21 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy orzekł, że

„Wspólnik dwuosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, posiadający 99 procent udziałów nie podlega ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1230)”

Przedmiotowa uchwała przełamuje dotychczasowe niekorzystne wyroki sądów powszechnych. 

Zgodnie z obecnie obowiązującym art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1230 – tekst jednolity) wskazuje, że wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest zobowiązany do opłacania składek ZUS .

Brzmienie tego przepisu w sposób jednoznaczny wskazuje, że w obecnym stanie prawnym wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest objęty ubezpieczeniem społecznym. Jednak Zakład Ubezpieczeń Społecznych od lat dokonuje niekorzystnej wykładni analizowanego przepisu wskazując, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność zobowiązane są do opłacania składek społecznych w sytuacji gdy w spółce jest więcej niż jeden udziałowiec.

ZUS w swoich rozstrzygnięciach wskazuje, że mamy do czynienia z tak zwanym „ wspólnikiem iluzorycznym” wskazując, że mniejszościowy wspólnik w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie ma realnego wpływu na sprawy spółki.

Takie stanowisko nie znalazło potwierdzenia w prezentowanym wyroku.

Zdaniem Sądu Najwyższego stanowisko ZUS należy uznać za nieprawidłowy i nie jest oparte na żadnym przepisie prawa.

Zdaniem Sądu mniejszościowy wspólnik który posiada choćby 1% udziałów, nadal jest pełnoprawnym wspólnikiem spółki kapitałowej i posiadającym wszelkie prawa wspólnika takie jak prawo do dywidendy.

W ustnych uzasadnieniu wyroku sędzia sprawozdawca Zbigniew Korzeniowski, wskazał, że uchwała wynika z przełożenia przepisu – art. 8 ust.6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r.

Przyczyną wprowadzenia przepisu od 1 stycznia 2023 r. było umożliwienie wspólnikom spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zatrudnianie się w swoich spółkach jako pracownicy, aby nie wykorzystywać ubezpieczenia rolniczego.

– Jeśli jest dwóch wspólników spółki, to nie ma mowy o jednoosobowej działalności gospodarczej w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i nie ma znaczenia, czy wspólnik dominuje ze względu na posiadane udziały czy nie – wyjaśniał sędzia Korzeniowski. – A zatem w tej sprawie nie było jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Przepis o ubezpieczeniu więc nie ma zastosowania, schodzi na bok kwestia, czy wspólnik dominuje w spółce czy nie, gdyż trzeba się trzymać ściśle ustawy. Wszelkie inne wykładnie są contra legem.

Uchwałę Sądu Najwyższego należy ocenić pozytywnie przełamuje ona niekorzystną dla przedsiębiorców wykładnie przepisów dokonywaną przez inne składy sędziowskie. Jednak nie jest pewne, czy uchwała ta zostanie zaakceptowana przez ZUS w swoich decyzjach.

Dlatego decyzja o założeniu spółki z.o.o lub przekształceniu JDG w spółkę z.o.o powinna być poprzedzona analizą prawną.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznaje racje Audi w sporze z polskim przedsiębiorcą

Koniec stycznia przyniósł odpowiedzi na pytania zadane przez Sąd Okręgowy w Warszawie w trybie prejudycjalnym w związku ze sporem pomiędzy Audi AG a GQ (polski przedsiębiorca prowadzący sprzedaż części zamiennych do samochodów, w tym właśnie dla pojazdów Audi). Spór dotyczy korzystania z graficznego znaku towarowego Audi na oferowanej przez GQ części zamiennej, tj. osłony chłodnicy. Używanie to było o tyle nietypowe, ponieważ dotyczyło uwzględnienie miejsca, w którym miał zostać przymocowany oryginalny emblemat Audi.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej miał za zadanie rozstrzygnąć przede wszystkim, czy (i) taka forma używania znaku towarowego Audi mogła naruszać funkcje znaku towarowego, oraz (ii) czy techniczny charakter umieszczenia tego rodzaju elementu na kwestionowanej części zamiennej uzasadnia brak możliwości sprzeciwiania się używaniu znaku towarowego przez podmiot uprawniony.

Punktem wyjścia dla rozważań w niniejszym stanie faktycznym jest art. 14 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej („Rozporządzenie”). Zgodnie z nim, właściciel unijnego znaku towarowego nie jest uprawniony do zakazania osobie trzeciej używania w obrocie handlowym unijnego znaku towarowego do celów wskazania lub odniesienia się do towarów lub usług jako towarów lub usług właściciela danego znaku towarowego, w szczególności w przypadku gdy użycie tego znaku towarowego jest niezbędne do wskazania przeznaczenia towarów lub usług, w szczególności jako akcesoriów lub części zamiennych.

W pierwszej kolejności Trybunał pochylił się nad kwestią fundamentalną, a mianowicie – czy mamy w niniejszej sprawie do czynienia z używaniem znaku, które wypełnia przynajmniej jedną z funkcji znaku towarowego (odróżniającą, gwarancyjną, reklamową, inwestycyjną, komunikacyjną bądź ochrony przejrzystości rynku i konsumenta).

Trybunał uznał, że umieszczanie na elemencie chłodnicy kształtu zbieżnego z logotypem Audi, nawet tylko i wyłącznie w celu zamontowania oryginalnego emblematu, w celu sprzedaży tej części zamiennej może, oczywiście z uwzględnieniem oceny podobieństwa, naruszać funkcje znaku towarowego. Twierdzenie to uzasadniono także tym, że do czasu zamontowania oryginalnego emblematu, na kwestionowanej części zamiennej widoczne jest oznaczenie identyczne ze znakiem towarowym Audi.

Tym samym TSUE stwierdził, że osoba trzecia, która bez zgody producenta pojazdów, uprawnionego z rejestracji unijnego znaku towarowego, przywozi i oferuje do sprzedaży części zamienne, na których jest odzwierciedlony znak towarowe tegoż producenta (nawet w charakterze technicznym, pod montaż oryginalnego emblematu), używa oznaczenia w obrocie handlowym w sposób mogący naruszać funkcje znaku towarowego.

Kluczowym jednak dla rozstrzygnięcia tej sprawy była ocena, czy takie używanie mieści się w ramach wspomnianego na wstępnie wyjątku – używania dla oznaczenia przeznaczenia produktu – wobec to którego uprawniony nie może się sprzeciwić.

Trybunał podkreślił, że możliwość powołania się na ograniczenie wyłączności uprawnionego z rejestracji znaku towarowego istnieje wówczas, gdy odniesienie się do takie znaku jest niezbędne do wskazania przeznaczenia oferowanego przez osobę trzecią produktu lub usługi. Takie użycie ma mieć na celu tylko i wyłącznie wskazanie na właściwość towaru lub usługi.

Tymczasem w niniejszej sprawie umieszczenie odwzorowania znaku towarowego Audi miało na celu maksymalne zbliżenie tej części zamiennej do oryginału, a zatem nie służyło wskazaniu jej przeznaczenia. Wobec tego Trybunał wskazał, że takie użycie nie jest objęte ograniczeniem, o którym mowa w art. 14 ust. 1 lit. c Rozporządzenia, a tym samym producent ma możliwość sprzeciwiać się takiemu używaniu jego znaku towarowego przez osobę trzecią (bądź też identycznemu lub podobnemu) w odniesieniu do części zamiennych, jeśli takie użycie polega na umieszczeniu tegoż znaku w celu zapewnienia miejsca na montaż oryginalnego emblematu, przy czym nie ma w tym zakresie znaczenia, czy istnieje techniczna możliwość zamontowania tego oryginalnego emblematu bez umieszczenia na części zamiennej odwzorowania znaku towarowego.

W oparciu o powyższe odpowiedzi i stanowisko TSUE ostateczne rozstrzygnięcie zostanie wydane przez Sąd Okręgowy w Warszawie, przed którym cała sprawa się toczy. To on ostatecznie wskaże zwycięzcę tego toczącego się od 2017 r. sporu.

Sygn. wyroku: C-334/22

Ostatnie wynagrodzenie i odprawa emerytalna z ulgą dla seniorów

Przychód z odprawy emerytalnej oraz ostatniego wynagrodzenia do wysokości 85 528 zł korzysta z tzw. ulgi dla seniorów – pod warunkiem, że wypłata tych świadczeń nastąpi przed wypłatą pierwszej emerytury. Jeśli płatnik nie zastosował zwolnienia, podatnik może je samodzielnie wyłączyć z przychodów opodatkowanych i przenieść do przychodów zwolnionych. Potwierdza to skarbówka w najnowszej interpretacji.

Podatniczka wystąpiła z wnioskiem o interpretację, który dotyczył podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia od opodatkowania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (o PIT), tzw. ulgi dla pracujących seniorów.

Jej zatrudnienie ustało 27 września 2023 r. W związku z przejściem na emeryturę, została wypłacona jej 9 października 2023 r. odprawa emerytalna wraz z ostatnim wynagrodzeniem należnym za wrzesień. Od kwoty wynagrodzenia i odprawy pracodawca pobrał zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych, mimo że 30 czerwca 2023 r. złożyła ona pracodawcy oświadczenie na formularzu PIT-2, w sprawie stosowania przez płatnika zwolnienia od podatku dochodowego do przychodów podatnika po ukończeniu 60. roku życia w przypadku kobiety (art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o PIT). Płatnik nie zastosował złożonego oświadczenia, ponieważ oświadczenie zgodnie z przepisami obowiązywało do dnia rozwiązania umowy o pracę, tj. do 27 września 2023 r., w związku z rozwiązaniem stosunku pracy i przejściem na emeryturę. Podlegała ona ubezpieczeniom społecznym z tytułu uzyskanych przychodów, była zatrudniona na pełny etat na umowę o pracę. Zgodnie z decyzją ZUS data przyznania jej emerytury to 12 października, natomiast wypłata emerytury nastąpiła 18 października 2023 r.

Ostatnie wynagrodzenie i odprawa przed wypłata emerytury

Podatniczka zapytała organy skarbowe, czy ostatnie wynagrodzenie i odprawę emerytalną (nabycie prawa 27 września) może zakwalifikować w zeznaniu rocznym PIT-36 jako przychód, do którego stosuje się zwolnienie od podatku dochodowego z tytułu ukończenia przez Panią 60. roku życia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o PIT? Czy kwotę ww. przychodu może ręcznie przenieść w zeznaniu rocznym PIT-36, w rubrykę jako przychód zwolniony, mimo że w PIT-11 będzie ujęty jako przychód opodatkowany?

Jej zdaniem pobranie i odprowadzenie do urzędu skarbowego zaliczki na podatek od osób fizycznych od przychodu uzyskanego z tytułu odprawy i ostatniej pensji, wypłaconej 9 października przez płatnika, tylko i wyłącznie wynikało z faktu, że z dniem rozwiązania stosunku pracy, tj. 27 września wygasło oświadczenie złożone przez nią w sprawie stosowania przez płatnika zwolnienia od podatku od przychodów podatnika po ukończeniu 60. roku w przypadku kobiety. Płatnik nie mógł zastosować owego zwolnienia podatkowego. Natomiast podatniczka uważa, że może zastosować zwolnienie w rozliczeniu rocznym za 2023 r., do kwoty przychodu otrzymanego 9 października, tj. do przychodu z tytułu odprawy emerytalnej i ostatniej pensji. Ponieważ, aby skorzystać z omawianego zwolnienia, podatnik nie może otrzymywać mimo nabycia uprawnienia, świadczeń wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o PIT. Z art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o PIT wynika, że zwolnione od podatku są przychody otrzymane przez podatnika, który mimo nabycia uprawnienia do emerytury, tej emerytury nie otrzymuje. Tym samym, warunek „nieotrzymywania emerytury” jako warunek do zastosowania ww. zwolnienia podatkowego, powinien być spełniony na moment otrzymania przychodu, tj. na moment wypłaty należności ze stosunku pracy.

Fiskus: Podatnik samodzielnie może dokonać korekty

W interpretacji z 5 lutego 2024 r. (nr 0113-KDIPT2-2.4011.914.2023.1.AKR) dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przyznał rację podatniczce.

Stwierdził, że przychód uzyskany przez podatniczkę z tytułu odprawy emerytalnej oraz ostatniego wynagrodzenia za wrzesień 2023 r. do wysokości 85 528 zł, korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o PIT. Wypłata tych świadczeń nastąpiła bowiem przed wypłatą pierwszej emerytury. Podatniczka może zatem, w rocznym zeznaniu podatkowym za 2023 r. zastosować ulgę dla seniorów w odniesieniu do kwot przychodu z tytułu odprawy emerytalnej oraz ostatniego wynagrodzenia należnego za wrzesień 2023 r. do wysokości 85 528 zł, tj. może je samodzielnie wyłączyć z przychodów opodatkowanych i przenieść do przychodów zwolnionych.

Dyrektor KIS podkreślił, że warunkiem skorzystania z przedmiotowej ulgi jest nieuzyskiwanie, mimo nabycia uprawnienia, nie tylko emerytury, o której mowa we wniosku, ale również innych świadczeń wymienionych enumeratywnie w art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Eksperci: Podatnik sam decyduje o uldze

-Należy zauważyć, że formularz PIT 11 który podatnik otrzymuje od płatnika nie jest wyznacznikiem stosowania ulg podatkowych. To podatnik sam decyduje na podstawie przepisów prawa, czy jest beneficjentem ulgi podatkowej i niezależnie od tego, co znajduje się w informacji podatkowej, którą otrzymał od płatnika – podkreśla Michał Cielibała, doradca podatkowy, prezes Biurex sp. z o.o.

Zauważa on, że formularz PIT-11 przy rozliczeniu podatkowym jest źródłem informacji, która może być korygowana w zakresie kosztów uzyskania.

– Informacje o składce zdrowotnej ubezpieczeniowej oraz wysokości zaliczki na podatek stanowią dane, które później służą podatnikowi do wyliczenia wysokości rocznego podatku dochodowego. Nawet jeżeli w wyniku błędu płatnik pobrałby zawyżoną zaliczkę na podatek dochodowy, to podatnik rozliczając w zeznaniu rocznym uzyska korektę i obliczy właściwą wysokość podatku dochodowego. Należy pamiętać, że płatnik ponosi odpowiedzialność karno-skarbową jedynie w przypadku gdy zaniży pobraną zaliczkę – podkreśla Michał Cielibała.

Ekspert dodaje, że pobór zaliczki przez płatnika w kwocie zawyżonej i wpłacenie tej zaliczki do fiskusa nie wywołuje konsekwencji skarbowych, a jedynie blokuje przez jakiś czas środki podatnika, który odzyskuje je w wyniku złożenia zeznania podatkowego.

– Słusznie organ podatkowy stwierdził, że może podatnik, może ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 154 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pogląd organu jest jak najbardziej prawidłowy. Jedyne czego w tej interpretacji brak, to wskazania, dlaczego nie należy dokonać korekty deklaracji PIT-11. Jednak wydana interpretacja jest jak najbardziej zasadna i odpowiada prawu – ocenia dr Mateusz Gogoldoradca podatkowy w Kancelarii Głowacki i Wspólnicy.

Czym jest rynek kapitałowy i jak działa?

Rynek kapitałowy stanowi platformę do transakcji związanych z instrumentami finansowymi, w tym akcjami i obligacjami. Jego główną funkcją jest umożliwienie emitentom pozyskiwanie środków finansowych oraz zapewnienie inwestorom, czyli nabywcom papierów wartościowych, szansy na finansowy zysk. 

Sprawdź, co wpływa na prawidłowe funkcjonowanie rynku, czym jest rynek regulowany, jak wygląda obrót instrumentami finansowymi i jakie instytucje zajmują się prowadzeniem nadzoru, zapewniając bezpieczeństwo finansom państwa. 

Rynek kapitałowy

Rynek kapitałowy to część systemu finansowego, która zajmuje się kupnem i sprzedażą długoterminowych instrumentów finansowych. Obejmuje on zarówno rynek pierwotny, na którym firmy i rządy wydają nowe papiery wartościowe, jak i rynek wtórny, na którym inwestorzy kupują i sprzedają istniejące papiery wartościowe. Działa on na zasadzie oferty i popytu, gdzie ceny instrumentów finansowych, takich jak akcje czy obligacje, są ustalane na podstawie oceny ich wartości przez inwestorów. Rynek kapitałowy odgrywa niezwykle ważną rolę w gospodarce, umożliwiając firmom pozyskiwanie kapitału na rozwój i inwestycje, a inwestorom – osiąganie zysków z inwestycji.

Podmioty rynku kapitałowego

Rynek kapitałowy składa się z wielu różnych podmiotów, które wspólnie tworzą złożony i dynamiczny ekosystem finansowy. Każdy z tych podmiotów odgrywa unikalną rolę, przyczyniając się do efektywności, stabilności oraz przejrzystości tego rynku. 

Instytucje finansowe to podstawowi gracze na rynku zajmujący się zarządzaniem, inwestowaniem oraz pośrednictwem finansowym. Do tej grupy należą banki centralne i komercyjne, takie jak Europejski Bank Centralny czy Federalna Rezerwa w USA. Regulują podaż pieniądza i stopy procentowe, co bezpośrednio wpływa na rynek kapitałowy. Banki komercyjne często uczestniczą w obrocie papierami wartościowymi i oferują usługi związane z inwestowaniem.

Inne instytucje finansowe to:

  • Fundusze emerytalne i inwestycyjne to instytucje, które gromadzą kapitał od inwestorów i reinwestują go w różne instrumenty finansowe, w tym akcje, obligacje oraz inne aktywa. 
  • Towarzystwa Ubezpieczeniowe inwestują środki zgromadzone z opłat ubezpieczeniowych, często skupiając się na stabilnych i długoterminowych inwestycjach.

Instytucje wspierające i nadzorujące rynek:

  • Domy maklerskie i doradcy inwestycyjni — oferują usługi pośrednictwa w obrocie papierami wartościowymi i doradztwo inwestycyjne dla klientów indywidualnych i instytucjonalnych.
  • Publiczne rynki giełdowe i animatorzy rynku — giełdy, takie jak New York Stock Exchange czy Warszawska Giełda Papierów Wartościowych to miejsca, w których odbywa się handel akcjami, obligacjami i innymi instrumentami. Animatorzy rynku zapewniają płynność handlu poprzez kupno i sprzedaż papierów wartościowych.
  • Komisja Nadzoru Finansowego i Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych to instytucje nadzorujące działalność rynku kapitałowego, dbające o jego transparentność i bezpieczeństwo. Odpowiadają za regulacje, licencjonowanie oraz nadzór nad uczestnikami rynku.
  • Indywidualni inwestorzy to osoby fizyczne, które inwestują swoje środki na rynku kapitałowym. Mogą oni inwestować bezpośrednio lub za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych, kont maklerskich itp. Indywidualni inwestorzy odgrywają ważną rolę na rynku, wprowadzając do niego dodatkową płynność i różnorodność inwestycyjną.

Razem te podmioty tworzą złożoną strukturę rynku kapitałowego, na którym każdy uczestnik przyczynia się do jego sprawności i rozwoju, powodując wzrost i stabilność gospodarczą.

Sprawdź ofertę: Obsługi prawnej rynku kapitałowego

KNF — nadzór nad rynkiem kapitałowym

Zgodnie z ustawą regulującą nadzór nad rynkiem kapitałowym, wyznaczona jest instytucja odpowiedzialna za tę kontrolę wraz z określonymi głównymi zadaniami. 

Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) jest organem nadzorującym, którego głównym zadaniem jest zapewnienie prawidłowej pracy rynku, a także ochrona obrotu i bezpieczeństwa inwestorów. KNF zajmuje się tworzeniem przepisów prawnych i prowadzeniem działań edukacyjnych związanych z rynkiem kapitałowym będącym pod ciągłym nadzorem.

Komisja ma także uprawnienia do zatwierdzania publicznych dokumentów informacyjnych dotyczących emisji papierów wartościowych i ich wprowadzania do obrotu na regulowanym rynku. Ponadto KNF sprawuje nadzór, w określonym zakresie, nad Alternatywnym Systemem Obrotu (ASO). Istotną funkcją Komisji jest także rozwiązywanie konfliktów między uczestnikami rynku kapitałowego. Ustawa szczegółowo określa prawa i obowiązki KNF jako instytucji nadzorującej rynek kapitałowy.

Rodzaje ryzyka rynku kapitałowego

Ryzyko na rynku kapitałowym jest znaczące i można je opisać jako odstępstwo od przewidywanego wyniku ustalonego celu. Ryzyka na tym rynku mają różnorodne źródła i są pod wpływem wielu zmiennych czynników. Do głównych rodzajów ryzyka na rynku kapitałowym należą:

  • Ryzyko rynkowe, które powstaje z powodu nieprecyzyjnie określonych czasów trwania inwestycji, niekorzystnych wahań cen papierów wartościowych oraz braku ochrony przed ryzykiem.
  • Ryzyko płynności dotyczy zdolności do szybkiej konwersji papierów wartościowych na gotówkę bez obniżania ich ceny. Wiąże się z procesem sprzedaży lub zakupu danego aktywa.
  • Ryzyko finansowe odnosi się do emitentów, których działalność jest finansowana przez dług. Jego źródłem może być na przykład niewłaściwa analiza papierów wartościowych.
  • Ryzyko inflacji jest związane ze zmianami w sile nabywczej pieniądza wynikającymi z inflacji.
  • Ryzyko stopy procentowej pojawia się w wyniku zmian stóp procentowych na rynku, które wpływają na wartość instrumentów finansowych opartych na stopach procentowych i na dochody inwestorów.
  • Ryzyko walutowe spowodowane jest zmianami w kursach walut. Dotyczy to inwestorów, którzy mają instrumenty finansowe w walucie obcej.
  • Ryzyko emitenta wynika z niewydolności działania emitenta. Może wystąpić, gdy emitent nie spełnia określonych wymagań lub niewłaściwie zarządza środkami uzyskanymi z emisji.
  • Ryzyko branżowe zależy od kondycji rynkowej danej branży.
Nasi Klienci od ponad 10 lat
Razem od ponad 10 lat
Facebook
LinkedIn